|
Josip
Broz ps. Tito - Јосип
Броз Тито [urodzony
Oficjalnie 25 maja] 7
maja 1892
- zmarł 4
maja 1980)
był komunistycznym
politykiem jugosłowiańskim
i głową
państwa jugosłowiańskiego
w latach 1945-1980.
Urodził się w 1892
roku w chorwackim
Kumrovcu (ówcześnie Austro-Węgry)
jako siódme dziecko Franja i Marii Broz. Jego ojciec był z pochodzenia
Chorwatem, a matka Słowenką.
Od 1920
roku był członkiem Komunistycznej Partii Jugosławii. Był przywódcą
komunistycznego ruchu oporu po napaści hitlerowskiej na Jugosławię
w 1941 roku.
Po zakończeniu II
wojny światowej władzę w państwie przejęła partia komunistyczna,
natomiast Tito objął najważniejsze funkcje państwowe. W 1945
roku został premierem, a w 1953
- marszałkiem i prezydentem. W 1963
roku oficjalnie potwierdzono jego dożywotnie przywództwo w kraju. Cieszył
się dużym autorytetem wśród obywateli i poparciem społeczności międzynarodowej.
W 1948 roku
sprzeciwił się Stalinowi
i zerwał z ZSRR,
występując tym samym z bloku wschodniego i uniezależniając kraj od stałego
nadzoru Moskwy.
Naraził się tym na gwałtowną krytykę innych krajów bloku (w Polsce
funkcjonowała propagandowa zbitka "Tito - pies łańcuchowy imperializmu",
analogiczna do "AK
- zapluty karzeł reakcji"). Po roku 1956
polityka Moskwy wobec Jugosławii rządzonej przez Tito straciła na gwałtowności,
jednak zachowywał on wciąż znaczną - w porównaniu z innymi przywódcami
Europy Wschodniej - niezależność. Był jednym z twórców ruchu
państw niezaangażowanych. W okresie jego rządów wewnątrzpaństwowe
antagonizmy etniczne zostały stłumione, a według wersji oficjalnej:
zanikły, zgodnie z hasłem "braterstwa i jedności". Zmarł 4
maja 1980
w Lublanie
i został pochowany w Belgradzie.
Krytycy działności
Josipa Broza Tito zwracają uwagę na dyktatorskie metody sprawowania przez
niego władzy oraz na chybioną politykę gospodarczą (przede wszystkim
nadmierne zaciąganie kredytów zagranicznych), która przyczyniła się do
kryzysu gospodarczego i nastepującego po nim rozpadu SFRJ.
W 1972
roku Uniwersytet
Warszawski przyznał mu tytuł doktora honoris
causa.
|